- Anasayfaya geri dön »
- antik felsefe , felsefe ile ilgili , felsefe özellikleri , felsefenin tarihi , platon ahlak felsefesi , sokrates ahlak felsefesi , sokrates felsefesi »
- Sokrates Felsefesi
1. Sokrates, sanının (doxa) karşısına bilgiyi (episteme) koyar. Ancak bilgi hazır, hemen öğrenilebilecek, öğretimle hemen kazandırılacak bir şey değildir, birlikte çalışılarak ulaşılacak bir amaçtır.
2. Sokrates'te duyumlara dayanarak oluşturduğumuz tasarımlardan daha önemli olan, sınırı çizilmiş ve tanımı yapılabilen kavramlara ulaşmaktır.
3. Sofistler düşünceleri meydana getiren psikolojik mekanizmayı (algısal göreleliği) inceliyorlardı. Sokrates ise doğruyu belirleyenin aklın doğuştan getirilen yasaları olduğuna inanır ve diyalog kurduğu kişilerle işbirliği yaparak bu doğruya ulaşmak ister. Bu tutumun altında yatan temel amaç, yaşamımıza temel olacak ve insanları birleştirecek evrensel temel ölçülere ulaşmaktır.
4. Sokrates kendisinin birşey bilmediğini söyler. Diyalog içinde olduğu insanlar ise bilgilerinin kesin ve doğru olduğuna inanırlar ama bu insanların ileri sürdükleri şeyler bir bilgi olmaktan daha çok kesin ve doğru olmayan derme çatma şeylerdir. Sokrates'in ünlü ironisi (Sokratik alay-alaysılama) bu karşıtlık içinde belirir.
5. Sokrates, konuştuğu kimsede ruhta uyku halinde bulunan (inneizm) düşünceleri "doğurtmaya" uğraşır. Buna, annesinin ebeliğine bir anıştırma olarak maieutike-mayotik (doğurtma) yöntemi adını verir.
6. Sokrates'in felsefedeki önemi, bilinçli ve ahlaklı-erdemli bir insana göstermiş olduğu önemden kaynaklanır. Felsefenin merkezine insanı yerleştiren Sokrates, insanoğlunun ruhuna yeteri kadar önem vermemesini eleştirmiştir.
7. Sokrates, Sofistlerin bireyci ve göreceli ahlak anlayışının karşısına bireyden bireye değişmeyen evrensel bir ahlak görüşünü koymuştur.
8. Sokrates, yaşamı boyunca hiç yazılı eser vermemiştir. Öğrencisi olan Platon, onun düşüncelerini yazılı hale getirmiştir. Belki de mitleşmek için sözlü iletişim yolunu seçmiş olabilir.
9. Sokrates'in ölümünden sonra Sokratesçi Okullar ortaya çıkmıştır. Bunlar Megara Okulu, Elis-Eretria Okulu, Kynikler Okulu ve Kyrene Okuludur. Bu okullar ne kadar Sokratesçi okullar olarak anılsa da daha çok Sofist bir özellik taşımaktadırlar.
![]() |
| Sokrates Felsefesi konusu hakkında görsel içerik |
