Deniz in the Deniz

19. Yüzyıl Felsefesi'nin Temel Özellikleri

1. Bu yüzyılda Hegel felsefesi gelişmeye başlamış ve Prusya'nın (Almanya'nın) resmi devlet felsefesi olmuştur. Georg Wilhelm Friedrich Hegel (Georg Vilhelm Firidrih Hegel, 1770 - 1831) felsefesi, süreç içerisinde idealist ve materyalist felsefe (sağ ve sol Hegelciler) olarak ikiye ayrılmıştır. Bu bölünmeye rağmen Hegel felsefesi, etkisini yüzyıl boyunca sürdürmüştür. Hegel, Fichte ve Schelling'in içinde yer aldığı İdealizm akımı ortaya çıkmıştır. Bu akımın içerisinde yer alan filozoflar oluşun ardındaki değişmeyeni bulmaya çalışmışlardır.

2. Bu yüzyılın belirleyici felsefe akımlarından birisi de Pozitivizm'dir. Bu felsefi anlayış, önemli oranda bilim ve felsefe alanına yansımış, etkisini siyasi ve toplumsal alanda da göstermiştir. En önemli temsilcisi Auguste Comte (Ogüst Komt, 1798-1857)'tur.

3. Bu dönemde ayrıca oluşun ardındaki değişmeyeni insanlık ya da özgürlük olarak gören bir felsefi anlayışın boy verdiğini görüyoruz. Bu fikrin en önemli filozofları Auguste Comte, Pierre Joseph Proudhon (Prudon, 1809-1865)'dur.

4. Mutlak olanın bilinebileceğine inanmayan John Stuart Mill (Con Stuart Mil, 1806-1873) ve Jeremy Bentham (Ceremi Bentam, 1748-1832) gibi İngiliz faydacıları tarih sahnesine çıkmıştır.

5. Yine bu yüzyılda Arthur Schopenhauer'in kötümserliğini, Soren Aabye Kierkegaard'ın bireyceliğini, Herder ve Humboldt'un insancılığını içeren felsefeler gelişmeye başlamıştır.

6. Biyoloji (Darwin) ve fizik alanındaki gelişmeler bilimsel düşünceyi etkilemiş, Almanya ve İngiltere'de sanayi devrimlerinin sonucunda sosyal ve siyasi alanda (Marx ve Engels) yeni gelişmeler yaşanmaya başlanmıştır.

7. Önceki dönemlerin düşünce ve değer yargıları yeniden gözden geçirilmiş, bireyci (Friedrich Wilhelm Nietzsche, Max Stirner) ve toplumcu felsefe akımları güç kazanmaya başlamıştır.

20. Yüzyıl Felsefesinin Temel Özellikleri

1. 20. yüzyıl felsefesi, bilim ve teknolojide çok farklı yaklaşımların ortaya çıktığı ve bu alanlarda uzmanlaşmaların başladığı bir dönem olmuştur: Dünya görüşü felsefeleri gelişmiş, kuramsal bilgiyi elde etmeyi amaçlayan felsefeler ortaya çıkmıştır. Bu yüzyılda etkili olan akımlardan bir tanesi de Viyana çevresi ve Analitik felsefedir. Ortaya çıkan bu felsefi farklılaşmalar bu yüzyılda çeşitli felsefe okullarının birbirinden uzaklaşmasına ve felsefenin çok anlamlı bir terim olmasına yol açmıştır. Bunun sonucunda ise farklı bilim anlayışları gelişmeye başlamıştır.

2. Immanuel Kant'ın felsefesine yönelik olarak yeni pozitivizm, Mantıksal Atomculuk ve Analitik Felsefe'den önemli eleştiriler gelmeye başlamıştır.

3. Bu yüzyılın en önemli özelliklerinden birisi de metafizik karşısındaki farklı tutumlardır. Bu yüzyılda karşımıza metafiziği her türlü felsefenin temeli sayan Karl Jaspers çıkarken, Ludwing Josef Johann Wittgenstein (1889-1951) metafiziği bir bilgi alanı olarak yeniden ele almıştır.

4. Nicolai Hartmann yeni bir varlık felsefesinin (ontoloji) temelini atmıştır.

5. Bilim ve teknoloji alanlarında yeni gelişmeler meydana gelmiş fakat bu ilerlemelere paralel insanın bireysel ve toplumsal yaşamı olumsuz yönde etkilenmiştir. Yalnızlaşma ve yabancılaşma, bu dönemin başat problemleri haline gelmiştir. İşte Varoluşçu felsefe (egzistansiyolizm) bu ihtiyaçtan doğmuştur. Felsefe alanında ortaya çıkan Varoluşçuluk (Egzistansiyalizm) çeşitli edebiyatçılar ve düşün adamları tarafından dünya toplumlarına yayılmıştır.

6. Fenomenoloji felsefesi, Husserl tarafından daha etkili hale getirilmiştir.

7. Pragmatizm akımı, Amerikan toplumunun anayasasına girecek kadar etkili olmuştur.

8. Anarşizm felsefesinin kural tanımaz yıkıcılığı edebi ve toplumsal alanda etkili olmuştur.

19 ve 20. Yüzyıl Felsefesi hakkında görsel içerik

.