1. İnsan her şeyden önce yaşamda sağlam bilgi arar. Sağlam bilgiye ulaşmak aynı zamanda bir yöntem sorunudur. Mantık, tüm bilimler için bir giriş hatta bir hazırlıktır. Mantığı bilimsel çalışmanın bir aleti (Organon) olarak görür. Ona göre felsefe yapmak, yöntemli düşünmeyi ve varlık hakkında bilgi sahibi olmayı gerektirir.
2. Platon gibi tümellerin peşinde değil, tikellerin içinde yer alan, gözümüzün önünde duran ve dinamik olan tözlerin peşindedir. Gerçekte var olan, tümeller değil, bireyler(tekil)dir. Yani esas var olanlar etrafımızda olan ve belirli bir doğaya sahip olan varlıklardır. Gerçek olan, bu dünyada gördüğümüz varlıklardır.
3. Ona göre gerçeklik, düşünceler nesnel dünyadaki şeylere karşılık geliyorsa ortaya çıkar. Var olanın var olmadığını, var olmayanın var olduğunu ileri sürmek yanlıştır. Var olanın var olduğu, var olmayanın var olmadığı gerçekliktir. Varlığı doğru bir biçimde görebilmemiz için ise mantık gereklidir.
4. Aristoteles, devleti, Platon'da olduğu gibi doğal bir kurum olarak görmez. Devletin asıl amacı, yurttaşlarının ekonomik bakımdan refaha ve ahlaki bakımdan bir olgunluk düzeyine ulaşmasını sağlamaktır. Devlet, bu amaçları gerçekleştirmek için vardır. Yoksa devlet kendi başına iyi veya kötü olamaz. Platon gibi ideal ve üpotik bir devletin peşinde olmamıştır. İnsan ahlaki olgunluğa anacak devletin var olduğu bir toplumda erişebilir. Devlet, insanın ahlaki açıdan biçimlenmesini sağlayan etkin bir araç olmalıdır. Bunu da ancak eğitim yoluyla yapabilir. Hepinizin bildiği gibi insanın hamurunda erdeme bir yatkınlık vardır. Devlet de buna göre şekillenmelidir.
5. Sanatı, Platon gibi bir taklit (mimesis) olarak görür. Yalnız buradaki taklitin amacı da ahlaki olmalıdır. Sanat yoluyla insan ruhu öyle bir uyarulmalı ki bunun sonucunda insan korku, acıma duyguları gibi olumsuz ruh hallerinden arınabilsin. Başka bir ifade ile sanat, arınma (katharsis) işlevine sahip olmalıdır. Sanat yapıtlarında insanın genel özü canlandırılmalıdır. Sanatın amacı da geneli göstermek olmalıdır.
6. Ahlak konusuna gelince; Aristoteles ahlakı, "İnsan nasıl yaşamalı ve insan nasıl mutlu olur?" sorusuyla alakalı olan bir kavram olarak görür. Ahlak kavramının temeline O'da Platon gibi bilgiyi yerleştirir.
 |
| Aristoteles hakkında görsel içerik |
