1. İnsanın kendi varlığına ilişkin sorgulaması Sofistlerle başlamış, Skolastik dönemde Tanrı merkezli düşünüşün ağırlık kazanmasıyla beraber uzun bir suskunluk dönemi yaşanmış ve Rönesans'ın köprü vazifesi görmesinin sonucunda aydınlanma dönemine geçilmiştir.
2. Genel olarak değerlendirildiğinde, Aydınlanmayı belirleyen üç ayrı tavır ya da eğilimden söz edilebilir: Hümanizm, Akılcılık ve Evrenselcilik.
3. İnsan, din ve gelenekler karşısında özgürleşme sürecine girmiştir. "Aklını kendin kullanma cesaretini göster." sözü de bu noktada Aydınlanma felsefesinin din ve gelenek karşısındaki temel yönelimini ortaya koymaktadır.
4. Daha önceki dönemlerde felsefe varlığa ilişkin genel bir bilgi ve bilim özelliği taşırken, bu yüzyılda felsefe bir kültür felsefesi özelliği taşımaya başlamıştır.
5. Aydınlanmanın düşünürleri; Platon, Aristoteles ya da Rene Descartes gibi bir sistem filozofu değil daha çok edebi yönleri ağır basan yazarlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunlar; John Locke, Voltaire, Montesquieu, Jean Jacques Rousseau'dur.
6. Aydınlanma felsefesi ile birlikte ulusal diller gelişme olanağı bulmuş, kutsal dil olarak kabul edilen Latince'nin yerine farklı ulusal diller gelişmeye başlamış; bu durum, Aydınlanma felsefesinin yayılmasına olanak sağlamıştır.
7. Aydınlanmanın en temel özelliği, din ve dünya işlerinin birbirinden ayrılmasını sağlayan laik bir dünya görüşünü hayatın her alanına uygulamasıdır. Dinsel kültürün sona ermesi Rönesans'la birlikte başlamış, aydınlanma dönemine gelindiğinde ise daha önceki yüzyıllarda temelleri atılan kültür bilimleri, sosyal hayat içerisinde şekil almaya başlamıştır.
8. 17. yüzyılda yeniden canlanan ve 18. yüzyılın sonlarına kadar devam eden, özellikle Rene Descartes felsefesinin etkisi ve felsefenin matematik ve fiziği kendisine örnek almasıyla insanı, mutlak ve kesin bilgiye yönelten Rasyonalist (akılcı) düşünce, gelişme seyri içerisine girmiştir.
9. Akılcı düşünce çerçevesinde akla karşı duyulan aşırı inanç ve güven, 18. yüzyılın sonlarında İmmanuel Kant'ın felsefesiyle temellerini kaybetmiş ve aklın gücünün de sınırları olduğu düşünülmeye başlanmıştır. Akla karşı duyulan bu aşırı inanç ve güvenin yitirilmesi sonucunda 19. yüzyılda Aydınlanma felsefesine bir tepki olarak insanın öznel duygularını temele alan Romantizm düşüncesi, kuvvet toplamaya başlamıştır.
Bu dönemin en önemli filozofları;
John Locke (Con Lok, 1632 - 1704), David Hume (Devid Hiyum, 1711 - 1776), George Berkeley, Etienne Condillac, Immanuel Kant (1724 - 1804)'dır.
 |
| 18. yy. felsefesi hakkında görsel içerik |
.
